Bert bezig met een Tiffany-werkje. Foto: Bram Corstjens

ALPHEN AAN DEN RIJN – Bert Penning de Vries maakt sinds 1987 Tiffany-glaswerk. Tiffany lijkt op glas in lood, maar is fijner en gedetailleerder. Heel wat vrije momenten is hij, vooral sinds hij in 2010 stopte met werken, op zolder in zijn huis aan de Doornenburg te vinden. In zijn atelier Ingber.

Hoe kwam je bij Tiffany?
‘Ik werkte als technisch medewerker in Amsterdam. Daar zat een glashandel die gespecialiseerd was in Tiffanywerk. Dat trok mij direct, ook omdat ik altijd al van tekenen hield. Lange tijd wilde ik gaan schilderen, had zelfs alle spullen al in huis gehaald, maar ging toen langs bij die glashandel. Ze nodigden me uit binnen te komen kijken. Ik mocht zelfs direct wat glas snijden en vond dit leuk. Ik deed er even niks mee, tot er hier in de Hooftstraat een zaakje kwam dat Tiffanywerk verkocht en cursussen verzorgde. Ik ben op les gegaan, 6 avonden van 2 uur. Bepaalde basistechnieken, zoals solderen, zijn niet moeilijk. Maar het slijpen, het foliewerk en het glas snijden leerde ik op die cursus.’

Hoe groeide je hobby verder uit?
‘In het begin maakte ik veelal oorbellen en broches voor mijn dochters, kennissen en familie. Tot ik een kunstmarkt in Boskoop bezocht. Ze zeiden dat mijn werk daar goed paste, dus ik besloot de keer daarop een kraam te huren. Aangezien de kraam 4 meter breed was, moest ik flink aan het werk om er voldoende te kunnen presenteren. Maar ik kreeg de smaak te pakken. In de jaren daarna stond ik altijd op die kunstmarkt. In het begin maakte ik vooral werk op A4-formaat, zodat het nog te betalen was en ik er ook iets aan overhield. Ik maakte veel werkstukken van fruit, kikkers en vogels. Veel aan de hand van voorbeelden, maar ook steeds meer eigen ontwerpen en aangepaste voorbeelden. Op deze markt werd mij op een gegeven moment gevraagd of ik een geboortekaartje wilde namaken. Een uitdaging, maar ik heb nog nooit gezegd dat ik iets niet kan. Tot nu toe is het me alle keren nog gelukt. Ik kan niet echt de allerfijnste details namaken, maarkom een heel eind, al kost het mij soms wel mijn vingers. Soms vraagt het zoveel tijd, dat het in geld niet meer uit te drukken is, maar ik zal het altijd zo afronden, dat de opdrachtgever tevreden is.’

Kan iedereen Tiffany maken?
‘Het vraagt veel geduld, precisie en een goede fijne motoriek. Er komen wel eens dames die het willen leren. We beginnen dan met het tekenen van een ontwerp en het knippen van het patroon. Daaraan zie ik vaak al of iemand het in de vingers heeft. Daarnaast vinden veel mensen glas snijden een beetje eng en glas stuurt je soms een andere kant op dan je wilt. Maar ook wie de handigheid mist, wil ik naar huis laten gaan met een werkstukje. Eventueel maak ik het voor ze af.’

Hoe maak je Tiffany?
‘Je kiest eerst het ontwerp. Met carbonpapier teken je dit over op papier en plaatst het op karton. Alle losse stukjes nummer je, zodat je, als je de mal uitknipt, weet waar welk stukje hoort. Vervolgens trek je de lijnen en nummers met watervaste stift over op glas en snijd het glas. De randen breken altijd wat ruw af. Met een slijpmachine slijp je dit glad. Hierbij draag je een veiligheidsbril. De meeste splinters worden opgevangen door een nat sponsje achterin de machine, maar er schieten altijd glassplintertjes in het rond. Daarna plak ik koperfolie op de randen van het glas, zodat de zijkant en een randje van de voor- en achterkant bedekt is. Het tekenvoorbeeld leg je op een tempexplaat waarna je hier de stukjes glas op legt. Met spelden langs de glasranden zorg je dat het niet verschuift. Vervolgens houd je een tinnen staafje vlak boven de koperrand en met een soldeerbout smelt je tin en koper samen. De andere kant soldeer je ook. Het koper wordt door het verhitten zilver van kleur. Met een chemisch goedje maak je het zwart. Je kunt de randen zilver laten, maar deze worden dof.’

Hoeveel tijd kost het?
‘Kerstversieringen van 10 bij 10 centimeter kosten mij al een uur per werkstuk. Als ik een A4-afbeelding maak, ben ik daar 8 uur mee bezig. Maar ik hoef er mijn brood niet mee te verdienen. Het beetje geld dat de verkoop oplevert, stop ik in mijn andere hobby; fietsen. Ik fiets graag grote afstanden. Zo fietste ik, nadat ik met de VUT ging, 2.800 kilometer naar Santiago de Compostella. En vanzelfsprekend koop ik er nieuwe materialen van.’

Het werkstuk dat Bert maakte van een schilderij van Toscane. Foto: Bram Corstjens

Heb je bijzondere herinneringen aan opdrachten?
‘Vooral geboortewerkjes maak ik graag. Zo maakte ik er voor een Katwijks stel zelfs 3. Voor de geboorte van hun eerste kind wilden zij een creatie met een herder en schaapjes, waarmee “De Heer is mijn Herder” werd uitgebeeld. Toen hun tweede werd geboren, bestelden ze de Ark van Noach en voor nummer 3 wilden ze werk met de wonderbaarlijke visvangst.’

Ook een bijzondere opdracht heeft Bert in het namaken van een boot. ‘Een man viert binnenkort zijn 75ste verjaardag en heeft zijn boot moeten verkopen. Zijn familie wil hem graag een herinnering geven. Ik kreeg foto’s en bouwtekeningen, zette de contouren op papier en stuurde dit via de telefoon toe. Het werkje maak ik als bootvorm van 100 stukjes glas.’

Een lastige klus kreeg Bert uit Oostenrijk. ‘Een restaurant wilde op zeer korte termijn 13 glas-in-loodramen. Ik had er zoveel werk aan, dat ik zelfs een aantal dagen vrij moest nemen van werk. De sneeën in mijn vingers waren zo erg, dat ik de knopen van mijn overhemd niet meer geknoopt kreeg. Maar ik kreeg het voor elkaar.’

Binnenkort hoopt Bert groen licht te krijgen voor het maken van een raam in een stiltecentrum in Alphen. ‘Dit raam wordt 50 bij 140 meter. Hierop komt een levensboom. Ik wil wat grotere stukken glas gebruiken, maar het gaat toch alweer om 100 stukken. Het is nog even wachten op de architect.’

Is van het schilderen nog iets terechtgekomen?
‘Sinds 3 jaar maak ik olieverf- en acrylschilderingen en ik heb me aangesloten bij een vereniging. Inmiddels hangen er in mijn huis dus, naast Tiffany-werk, ook schilderijen.’

Tekst: Anke Steffers

Contact met Bert?

Meer over Bert is te vinden op zijn Facebookpagina “Atelier Ingber”. Mailen kan naar g.penningdevries@telfort.nl.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *